อาหารบางจานมีชื่อเสียงมากจนเป็นที่รู้จักและให้บริการไปทั่วโลก จากวัฒนธรรมอาหารทำให้ประเทศนั้นๆ เป็นที่รู้จัก และเวียดนามก็เช่นกัน สตรีทฟู้ดเวียดนาม เช่น เฝอ (Pho), บั๋นหมี่ (Banh mi), บั๋นแส่ว (Banh xeo - ขนมเบื้องญวน), บั๋นก๊วน (Banh cuon - ปากหม้อญวน)... กำลังเป็นที่นิยมไปทั่วโลก และเรื่องราวการเดินทางของอาหารที่สร้างความพึงพอใจให้กับคนทั่วโลกนั้นช่างน่าอัศจรรย์พอๆ กับรสชาติที่อร่อยของมัน

อาหารต่าง ๆ ถูกคิดค้นขึ้นในทุกภูมิภาคของเวียดนาม และอาหารเหล่านั้นสามารถสร้างความตื่นตาตื่นใจให้แก่ผู้คนทั่วโลกได้ด้วยรูปลักษณ์ รสชาติ และแม้กระทั่งที่มา อาหารทำหน้าที่เสมือนทูตที่คอยแนะนำภูมิภาคให้เป็นที่รู้จัก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อาหารของที่ราบสูงหินปูนห่าซาง (Ha Giang) ที่แสดงให้เห็นว่าดินแดนแห่งนี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเพียงใด

ห่าซางไม่เพียงแต่มีชื่อเสียงในเรื่องของทิวทัศน์ภูเขาอันสง่างามและมีเสน่ห์ นาขั้นบันไดสีทองอร่ามในช่วงฤดูข้าวสุก ทุ่งดอกบัควีตอันแสนโรแมนติกที่เบ่งบานด้วยสีชมพูสดใส หรือเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ไม่เหมือนใครเท่านั้น แต่ยังเป็นศูนย์รวมของความหลากหลายและวิถีอาหารอันอุดมสมบูรณ์พร้อมด้วยเมนูพิเศษมากมาย

อาหารของห่าซาง เช่น ข้าวเหนียวห้าสี, เค้กดอกบัควีต, เหล้าข้าวโพดหมักใบไม้, ตะไคร่น้ำย่าง, บั๋นจุงหลังค่อม, ไส้กรอก, ถังโก้… ล้วนเป็นสุดยอดอาหารที่ถือกำเนิดขึ้นจากวิถีชีวิตและการทำงานของชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ 19 กลุ่มที่นี่ ซึ่งมีอาหารพื้นเมืองมากมายที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของแต่ละกลุ่มชาติพันธุ์ และใช้วัตถุดิบในการปรุงอาหารอันเป็นเอกลักษณ์ที่ธรรมชาติมอบให้แก่ภูมิภาคภูเขาทางตอนเหนือของประเทศ เช่น มะแขว่น (mac khen), เมล็ดดอย (doi seeds), โป๊ยกั้ก, กระวาน และน้ำผึ้ง

โจ๊กเอาเต่า (Au Tau porridge)

โจ๊กชามนี้มีรสชาติมันเข้มข้นผสมผสานกับรสขมนิด ๆ จากเอาเต่า (au tau) มีกลิ่นหอมชวนกินจากไข่ไก่และสมุนไพรเคียง เอาเต่าเป็นพืชหัวที่เป็นเอกลักษณ์ของห่าซาง ชาวม้งจะนำเอาเต่าไปแช่ในน้ำซาวข้าว จากนั้นเคี่ยวประมาณ 4-5 ชั่วโมง แล้วบดละเอียด นำไปต้มกับน้ำต้มกระดูกและข้าวเหนียวดอกไม้เหลืองผสมกับข้าวเหนียวธรรมดาเล็กน้อย เมื่อโจ๊กสุกแล้วจะตักใส่ชามและรับประทานคู่กับเนื้อหมูสับไร้มัน เกลือ พริกไทย และต้นหอม เอาเต่าเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ช่วยรักษาอาการหวัด อาการปวดเมื่อยตามร่างกาย... ในช่วงฤดูหนาวที่หนาวเย็นบนภูเขาหิน การได้ลิ้มลองโจ๊กเอาเต่าร้อนๆ ที่เปี่ยมด้วยคุณค่าทางอาหาร ถือเป็นประสบการณ์ที่ลืมไม่ลงอย่างแน่นอน

ถังโก้ (Thang Co)

ถังโก้ (Thang Co) หมายถึง ซุปเนื้อ ซึ่งเป็นอาหารพื้นเมืองของชาวม้ง ทำจากเนื้อม้าที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์มาก ปัจจุบันเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว เจ้าของร้านอาหารได้เปลี่ยนวัตถุดิบเป็นเนื้อควาย เนื้อวัว และเนื้อหมู หัวใจสำคัญของถังโก้อยู่ที่น้ำซุป ซึ่งเคี่ยวจากกระดูกและเครื่องใน ผสมกับเครื่องเทศที่เป็นเอกลักษณ์ 12 ชนิด เช่น โป๊ยกั้ก กระวาน และใบมะกรูด... ทำให้ได้น้ำซุปที่หอมกรุ่น เนื้อจะถูกนำไปผัดผ่านๆ ก่อนแล้วจึงใส่ลงในน้ำซุปเพื่อเคี่ยวจนนุ่ม มักรับประทานคู่กับเมนเมน (Men Men) เค้กข้าวโพดย่าง และเหล้าข้าวโพด

ข้าวเหนียวห้าสี

อาหารจานนี้พบได้ในกลุ่มชาติพันธุ์เกือบทั้งหมดในพื้นที่ภูเขาทางตอนเหนือของเวียดนาม กล่าวโดยย่อ สิ่งที่ทำให้เกิดสีสันของข้าวไม่ใช่สารเคมีแต่เป็นใบไม้ตามธรรมชาติ ห้าสีของอาหารจานนี้เป็นตัวแทนของธาตุทั้งห้าในความเชื่อของชาวเวียดนาม ได้แก่ สีเหลืองคือดิน สีเขียวคือพืช สีแดงคือไฟ สีขาวคือโลหะ และสีดำคือน้ำ ผู้คนเชื่อว่าการมีอยู่ของธาตุทั้งห้านี้จะสร้างความอุดมสมบูรณ์และความเป็นอยู่ที่ดีให้กับผืนฟ้า ผืนดิน และมนุษย์

เค้กดอกบัควีต

เมล็ดเล็กๆ ถูกบดจนเป็นผงละเอียดแล้วผสมกับน้ำ เทลงในแม่พิมพ์เนื้อนุ่มแล้วม้วนเป็นแผ่นแป้ง เรียบง่ายแต่พิเศษ รสชาติจะไม่ซ้ำกับเค้กชนิดอื่นอย่างแน่นอน

ผู้มาเยือนห่าซางเพื่อสัมผัสกับสวรรค์แห่งดอกบัควีตไม่ควรพลาดโอกาสลิ้มลองเมนูพิเศษที่ทำจากเมล็ดบัควีตที่อร่อย แปลกใหม่ และเป็นที่นิยม เช่น เค้กประเภทต่างๆ เฝอ เบียร์ บะหมี่ เส้นหมี่แห้ง เหล้า บัควีตเป็นพืชสมุนไพรที่มีดอกหลายสี ทั้งขาว ชมพู ม่วง และแดง และมีชื่อเสียงมานานในฐานะดอกไม้สัญลักษณ์อย่างหนึ่งของห่าซาง

บั๋นจุงหลังค่อม (Hunchback chung cake)

บั๋นจุงหลังค่อม (Hunchback chung cake) เป็นที่รู้จักในฐานะอาหารที่มีชื่อเสียงของชาวเย้าแดง (Red Dao) โดยเฉพาะ และของภูมิภาคห่าซางโดยทั่วไป ตัวเค้กประกอบด้วยข้าวเหนียวบนภูเขา ถั่วเขียวเม็ดเล็ก หมูดำที่ชาวบ้านเลี้ยงเองเป็นหลัก และห่อด้วยใบข่า บั๋นจุงหลังค่อมจะถูกนำไปต้มประมาณ 8-10 ชั่วโมง โดยชาวบ้านจะต้มเค้กโดยใช้เตาฟืนแบบดั้งเดิม

ในระหว่างการเดินทางสำรวจที่ราบสูงหินปูน นักท่องเที่ยวยังสามารถลิ้มลองอาหารรสเลิศอื่นๆ ได้อีก เช่น ปากหม้อญวนด่งวัน, ปากหม้อญวนใส่ไข่ด่งวัน, ข้าวหลามบั๊กเม, เนื้อควายแดดเดียว, เฝอเปรี้ยว, เฝอข้าวโพด, ถังเด่น (stuffed sticky rice balls)...