นิตยสาร Lonely Planet กล่าวว่าหนึ่งใน '15 สิ่งที่ดีที่สุดที่ควรทำในเวียดนาม' คือการไปเยือนโบราณสถานหมีเซิน (Mỹ Sơn Sanctuary) กลุ่มปราสาทและเจดีย์อิฐสีแดงอันงดงามใกล้กับฮอยอันนี้ ช่วยให้เข้าใจถึงสถาปัตยกรรมเทวสถานของอารยธรรมจามปาที่ตกผลึกในรูปของโบราณวัตถุที่จับต้องได้และคงทนถาวร โบราณสถานหมีเซินเผยให้เห็นคุณค่าทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และศิลปะที่พัฒนาขึ้นมาเป็นระยะเวลานานกว่าเก้าศตวรรษ (ตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ถึงศตวรรษที่ 13)

ในปัจจุบัน นักท่องเที่ยวที่มาเยือนฮอยอันสามารถขับรถไปยังปราสาทเหล่านี้ซึ่งอยู่ห่างออกไป 40 กม. เพื่อสัมผัสการเดินทางอันเงียบสงบทางจิตวิญญาณท่ามกลางผืนป่าอันร่มรื่นที่จะพาย้อนเวลากลับไปสู่อดีต ขอแนะนำทัวร์ชมพระอาทิตย์ขึ้นเพื่อเก็บภาพแสงสีทองที่เปี่ยมไปด้วยบรรยากาศ

สถาปัตยกรรมอันน่าทึ่ง

สถาปัตยกรรมส่วนใหญ่ของชาวจามปรากฏอยู่ที่หมีเซิน และตัวปราสาทและเทวสถานในหมีเซินเองก็ถือเป็นเกณฑ์พื้นฐานในการระบุลักษณะสถาปัตยกรรมแบบจาม

โบราณสถานหมีเซินถือว่ามีความโดดเด่นและหาได้ยากในบรรดารูปแบบสถาปัตยกรรมปราสาทของจาม ผู้มาเยือนจะตื่นตาตื่นใจกับหมู่ปราสาทที่หมีเซิน โดยมีกำแพง ลานบ้าน และถนนหนทางที่เชื่อมโยงปราสาทต่างๆ เข้าด้วยกันเป็นกลุ่มๆ โดยมีเทวสถานหลักอยู่ตรงกลาง

ส่วนหนึ่งของกลุ่มปราสาทจามสามารถพบเห็นได้ในญาจาง และหากต้องการชมประติมากรรมและโบราณวัตถุอื่นๆ จากยุคนี้ คุณสามารถไปที่พิพิธภัณฑ์ประติมากรรมจาม (Museum of Cham Sculpture) ในดานังได้เช่นกัน

ความสำคัญของโบราณสถานหมีเซิน

กลุ่มปราสาทหมีเซินตั้งอยู่ในหุบเขาทางตะวันตกของอำเภอดวีเซวียน (Duy Xuyen) จังหวัดกว๋างนาม (Quang Nam) มีลำธารสายหนึ่งไหลผ่านกลุ่มปราสาทนี้ไปบรรจบกับแม่น้ำทูโบน (Thu Bon) ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากเมืองโบราณฮอยอัน

ความหลากหลายของสถาปัตยกรรมได้รับการยอมรับว่าเป็นสถานที่ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และดำรงอยู่โดยมีความเชื่อมโยงกับปัจจัยทางวัฒนธรรมในท้องถิ่น เนื่องจากผลกระทบของกาลเวลา กลุ่มปราสาทแห่งนี้จึงเสื่อมโทรมลง ดังนั้น จึงได้มีการบูรณะโครงสร้างที่เหลืออยู่อย่างพิถีพิถัน ทำให้ความสมบูรณ์ของโบราณสถานแห่งนี้ได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดี

แหล่งมรดกโลกขององค์การยูเนสโก (UNESCO) แห่งนี้ประกอบด้วยสิ่งก่อสร้างกว่า 70 แห่งรวมถึงแหล่งโบราณคดีที่ฝังอยู่ใต้ดินอีกมากมาย ตัวปราสาทมีรูปแบบโครงสร้างที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งสะท้อนถึงยุคสมัยต่างๆ ของอาณาจักรจามปาเป็นเวลากว่า 10 ศตวรรษ โครงสร้างที่ถูกทิ้งร้างและพังทลายลงบางส่วนเหล่านี้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมสำหรับช่างภาพและผู้ที่สนใจในอารยธรรมโบราณรวมถึงสถาปัตยกรรมทางจิตวิญญาณ 

ในเว็บไซต์ของยูเนสโก ระบุไว้ว่า: 

“ปราสาทเหล่านี้นำเสนอการออกแบบสถาปัตยกรรมที่หลากหลายซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความยิ่งใหญ่และความบริสุทธิ์ของเขาพระสุเมรุ ขุนเขาศักดิ์สิทธิ์ในตำนานอันเป็นที่สถิตของทวยเทพฮินดู ณ ศูนย์กลางของจักรวาล ซึ่งบัดนี้ได้รับการจำลองขึ้นเป็นสัญลักษณ์บนโลกมนุษย์ในดินแดนบนเทือกเขาของชาวจาม ปราสาทเหล่านี้สร้างขึ้นด้วยอิฐเผาพร้อมเสาหิน และประดับประดาด้วยภาพแกะสลักนูนต่ำบนหินทรายที่แสดงฉากจากเทพปกรณัมฮินดู ความซับซ้อนทางเทคโนโลยีนี้เป็นเครื่องพิสูจน์ถึงทักษะทางวิศวกรรมของชาวจาม ขณะที่ประติมานวิทยาและสัญลักษณ์อันประณีตของปราสาทช่วยให้เข้าใจถึงเนื้อหาและวิวัฒนาการทางความคิดด้านศาสนาและการเมืองของจาม... โบราณสถานเหล่านี้มีความโดดเด่นและไม่มีที่ใดเทียบได้ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้”  

สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดคืออะไร? อิฐเผาเหล่านี้ถูกยึดเข้าด้วยกันโดยไม่มีปูนสอหรือรูใดๆ เลย ทว่ากลับคงอยู่มาได้จนถึงทุกวันนี้ สีออกแดงของอิฐตัดกับพืชพรรณสีเขียวขจีโดยรอบดูงดงามสะดุดตายิ่งนัก

 

ห่างจากบริเวณโบราณสถานหมีเซินไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 2 กม. จะพบกับพิพิธภัณฑ์หมีเซิน (My Son Museum) ซึ่งให้บริการข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับโบราณสถานหมีเซินเพื่อช่วยให้ผู้เข้าชมเห็นภาพก่อนที่จะไปเยี่ยมชมจริง

โบราณสถานหมีเซินเปิดต้อนรับนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกและมีบริการรวมถึงกิจกรรมต่างๆ มากมาย ผู้มาเยือนจะได้เดินทางไปยังจุดต่างๆ ด้วยพาหนะหลากหลายรูปแบบ มีการออกแบบท่ารำและการแสดงระบำราชสำนักและระบำศาสนาของชาวจามในสถานที่จริง เพื่อช่วยให้ผู้เข้าชมเข้าใจคุณค่าอันเป็นเอกลักษณ์ของมรดกที่จับต้องไม่ได้ของอารยธรรมจามปาได้ดียิ่งขึ้น นอกจากนี้ ผู้เข้าชมยังสามารถถ่ายภาพในชุดแต่งกายแบบชาวจาม และมีร้านอาหารคอยให้บริการอีกด้วย

เนื่องจากสถานที่แห่งนี้เป็นศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้มาเยือนควรปฏิบัติตนด้วยความเคารพและไม่สวมใส่เสื้อผ้าที่เปิดเผยเนื้อหนังมากเกินไป รวมทั้งควรสวมรองเท้าที่ใส่สบายและสวมหมวก เนื่องจากอาจต้องเดินค่อนข้างเยอะ 

อยากเพลิดเพลินกับทิวทัศน์โดยรอบหลังจากชมปราสาทแล้วใช่ไหม? มีทะเลสาบอยู่ใกล้ๆ ซึ่งเหมาะมากสำหรับการพายคายัค